Hoe telt de eigen woning mee voor alimentatie?
De eigen woning werkt op twee plaatsen door in de berekening:
- Woonlasten — hypotheekrente, aflossing en eigenaarslasten bepalen mee hoeveel u maandelijks overhoudt.
- Fiscaal effect op het NBI — de hypotheekrenteaftrek verhoogt uw netto inkomen, terwijl het eigenwoningforfait (een bijtelling van 0,35% van de WOZ-waarde voor woningen tussen € 75.000 en € 1.310.000, peil 2026) het juist verlaagt. Beide lopen mee in de berekening van het netto besteedbaar inkomen (NBI).
Hoe de woonlasten in de berekening worden verwerkt, verschilt per soort alimentatie:
- Kinderalimentatie: de Trema-normen rekenen met een forfaitaire woonlast die al in de draagkrachtformule is verwerkt. Uw werkelijke woonlasten zijn hier dus niet rechtstreeks bepalend.
- Partneralimentatie: hier wordt doorgaans uitgegaan van de werkelijke, redelijke woonlasten van beide partijen. Onredelijk hoge woonlasten kunnen worden gecorrigeerd.
Hypotheekrenteaftrek na de scheiding
Vertrekt u uit de gezamenlijke koopwoning, dan mag u de hypotheekrente onder voorwaarden nog maximaal 24 maanden blijven aftrekken. Dit is de zogeheten echtscheidingsregeling (artikel 3.111 lid 4 Wet IB 2001). Voorwaarden:
- de woning is voor uw ex-partner nog het hoofdverblijf;
- u bent (mede-)eigenaar en hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheek;
- u betaalt feitelijk mee aan de hypotheekrente.
Na die periode van 24 maanden vervalt het recht op aftrek voor de vertrekkende partner. Dat verandert het NBI — en daarmee mogelijk de alimentatie. Het is verstandig dit moment vooraf in te plannen.
Betaalt u na vertrek de woonlasten voor uw ex-partner? Dan kan dit onder omstandigheden als (een vorm van) partneralimentatie worden aangemerkt. Laat dit bij twijfel toetsen door een mediator of advocaat.
| Eigenwoningforfait (0,35% × WOZ € 400.000) | + € 1.400 |
| Aftrekbare hypotheekrente (per jaar) | – € 7.000 |
| Saldo aftrekpost eigen woning | – € 5.600 |
| Fiscaal voordeel (basistarief 37,56%, 2026) | ± € 2.100 / jaar |
| Effect op NBI | ± € 175 / mnd |
Voorbeeld met de tarieven 2026 (eigenwoningforfait 0,35%, aftrek tegen het basistarief 37,56%). De werkelijke bedragen hangen af van uw WOZ-waarde en hypotheekrente.
Wie blijft er in de woning wonen?
Op grond van artikel 1:165 BW kan de rechter bepalen dat een van de partners nog maximaal zes maanden na inschrijving van de echtscheiding het uitsluitend gebruik van de woning krijgt — ongeacht wie eigenaar is. Daarna gelden de afspraken over toedeling (één partner neemt de woning over) of verkoop.
De overwaarde en de alimentatie
De overwaarde (de waarde van de woning boven de hypotheekschuld) is vermogen, geen inkomen. Vermogen wordt verdeeld volgens uw huwelijksvermogensregime en telt in beginsel niet rechtstreeks mee voor alimentatie. Wel kan de rechter in bijzondere gevallen een fictief rendement op vermogen meewegen als afwijkingsgrond — bijvoorbeeld als iemand een groot vrij besteedbaar vermogen heeft. Bij een onderwaarde (restschuld) kan juist rekening worden gehouden met de last van die schuld.
Veelgemaakte fouten
- Vergeten dat de hypotheekrenteaftrek na 24 maanden stopt. Reken het NBI ná die periode opnieuw door — de alimentatie kan dan wijzigen.
- Werkelijke woonlasten opvoeren bij kinderalimentatie. Daar geldt een forfaitaire woonlast in de draagkrachtformule, niet uw feitelijke hypotheek.
- Overwaarde als inkomen behandelen. Het is vermogen en wordt verdeeld, niet als maandinkomen meegeteld.
- Het eigenwoningforfait vergeten. De bijtelling verlaagt het fiscale voordeel van de aftrek en daarmee het NBI.
Veelgestelde vragen
Mag ik de hypotheekrente na vertrek nog aftrekken?
Ja, onder voorwaarden nog maximaal 24 maanden (echtscheidingsregeling, artikel 3.111 lid 4 Wet IB 2001). De woning moet voor uw ex-partner het hoofdverblijf zijn en u moet mede-eigenaar en hoofdelijk aansprakelijk zijn. Daarna vervalt de aftrek.
Tellen de woonlasten mee in de alimentatieberekening?
Bij kinderalimentatie via een forfaitaire woonlast in de draagkrachtformule; bij partneralimentatie via de werkelijke, redelijke woonlasten. Onredelijk hoge lasten kunnen worden gecorrigeerd.
Wie mag na de scheiding in de woning blijven wonen?
De rechter kan op grond van artikel 1:165 BW bepalen dat een van de partners nog maximaal zes maanden na inschrijving van de echtscheiding het uitsluitend gebruik krijgt, ongeacht wie eigenaar is.
Telt de overwaarde mee voor alimentatie?
De overwaarde is vermogen, geen inkomen, en wordt verdeeld volgens uw huwelijksvermogensregime. Een rechter kan in bijzondere gevallen een fictief rendement op vermogen meewegen als afwijkingsgrond.