Wat is het netto besteedbaar inkomen (NBI)?
Het netto besteedbaar inkomen (NBI) is het inkomen per maand dat overblijft na belastingen en premies, plús heffingskortingen en toeslagen. Het is de grondslag voor de draagkrachtberekening bij zowel kinder- als partneralimentatie.
Het NBI wijkt af van uw netto salaris: het omvat ook toeslagen zoals zorgtoeslag en kindgebonden budget, en wordt berekend op basis van het volledige jaar — inclusief aanslag inkomstenbelasting.
Hoe berekent u uw NBI?
De berekening in vijf stappen:
- Bruto jaarinkomen — salaris, uitkering of fiscale winst (zzp).
- Inkomstenbelasting box 1 — via de belastingschijven 2026: 35,75% tot € 38.883, 37,56% tot € 78.426 en 49,50% daarboven (de NBI-tabel 2026 laat zien wat dit per inkomen oplevert).
- Heffingskortingen aftrekken — algemene heffingskorting (max. € 3.115), arbeidskorting (max. € 5.685), eventueel IACK.
- Toeslagen optellen — zorgtoeslag, kindgebonden budget (incl. alleenstaande-ouderkop na scheiding), huurtoeslag.
- Deel door 12 — het resultaat per maand is het NBI.
| Bruto jaarinkomen | € 45.000 |
| Inkomstenbelasting (box 1) | – € 16.198 |
| Algemene heffingskorting | + € 2.138 |
| Arbeidskorting | + € 5.674 |
| Zorgtoeslag | + € 0 (bij dit inkomen) |
| Netto jaarinkomen | € 36.614 |
| NBI per maand | ± € 3.051 / mnd |
Illustratief. De werkelijke bedragen hangen af van uw precieze situatie, aftrekposten en toeslagen.
NBI bij een zzp'er
Voor zzp'ers wordt het NBI berekend op basis van de fiscale winst na:
- Zelfstandigenaftrek (€ 1.200 in 2026)
- MKB-winstvrijstelling (12,7% in 2026)
- Inkomstenbelasting over de resterende winst
- Eventuele toeslagen
Het NBI van een zzp'er fluctueert meer dan bij een werknemer. De rechter of mediator hanteert vaak een gemiddelde over drie jaren, zodat een eenmalig goed of slecht jaar minder zwaar telt.
NBI bij een uitkering (WW, WIA, bijstand)
Bij een uitkering is het bruto uitkeringsbedrag het startpunt. Afhankelijk van de uitkeringssoort gelden specifieke heffingskortingen. Alimentatie Inzicht berekent het NBI automatisch ook bij uitkeringssituaties.
Kindgebonden budget in het NBI
Het kindgebonden budget (inclusief de alleenstaande-ouderkop) telt mee bij het NBI van de verzorgende ouder. Dat verhoogt de draagkracht van die ouder, en daarmee diens aandeel in de kosten; het vermindert de behoefte van het kind niet — een cruciaal onderdeel van de berekening dat in de praktijk vaak over het hoofd wordt gezien.
Veelgestelde vragen
Wat is het netto besteedbaar inkomen (NBI)?
Het NBI is het inkomen dat maandelijks overblijft na belasting en premies, plus heffingskortingen en toeslagen. Het is de basis voor de draagkrachtberekening bij alimentatie.
Telt het kindgebonden budget mee in het NBI?
Ja. Het kindgebonden budget (inclusief de alleenstaande-ouderkop) wordt bij het NBI van de verzorgende ouder opgeteld. Het vermindert de behoefte van het kind niet — het verhoogt de draagkracht van die ouder, en daarmee diens aandeel in de kosten (Hoge Raad 9 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:3011).
Hoe verschilt het NBI van het netto salaris?
Het netto salaris is wat de werkgever uitbetaalt na loonheffing. Het NBI is ruimer: het omvat ook toeslagen en wordt op jaarbasis berekend inclusief aanslag en heffingskortingen.
Hoe wordt het NBI berekend voor een zzp'er?
Op basis van de fiscale winst na zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling, de inkomstenbelasting daarover en eventuele toeslagen. Alimentatie Inzicht ondersteunt NBI-berekeningen voor zzp'ers.