Hoe wordt het inkomen van een zzp'er bepaald voor alimentatie?
Voor werknemers is het inkomen relatief eenvoudig vast te stellen via de jaaropgave. Voor zzp'ers is dat complexer: de winst wisselt per jaar. De Trema-normen schrijven voor dat wordt uitgegaan van de gemiddelde fiscale winst over de afgelopen drie jaar.
Hierbij wordt de winst berekend na:
- Zelfstandigenaftrek — € 2.470 in 2026 (afbouwend naar € 900 in 2027)
- MKB-winstvrijstelling — 13,31% van de winst na zelfstandigenaftrek
- Inkomstenbelasting box 1 — over de resterende belastbare winst
- Toeslagen — zorgtoeslag, kindgebonden budget (indien van toepassing)
Het resultaat is het netto besteedbaar inkomen (NBI) van de zzp'er, dat gebruikt wordt in de draagkrachtberekening.
Wat als de winst sterk wisselt?
Door het 3-jaarsgemiddelde te gebruiken, worden incidentele uitschieters geneutraliseerd. Maar als uw omzet structureel is gedaald — bijvoorbeeld door ziekte, verlies van een groot contract of een marktverandering — kunt u de rechter verzoeken het alimentatiebedrag aan te passen.
Een tijdelijke dip wordt in de meeste gevallen niet geaccepteerd als reden voor verlaging. De bewijslast ligt bij de alimentatieplichtige.
Zakelijke kosten en alimentatie
Uitsluitend zakelijke kosten die ook fiscaal aftrekbaar zijn, tellen mee. Privé-uitgaven die als zakelijk worden opgevoerd, worden door de rechter buiten beschouwing gelaten. Bij twijfel kan een accountantsverklaring worden gevraagd.
Privé-onttrekkingen en DGA
Bent u directeur-grootaandeelhouder (DGA)? Dan wordt niet alleen uw salaris meegenomen, maar ook privé-onttrekkingen en dividenduitkeringen. De rechter kijkt naar het feitelijk besteedbare inkomen, niet alleen naar het fiscale loon.
| Fiscale winst (gemiddeld 3 jaar) | € 60.000 |
| Zelfstandigenaftrek | – € 2.470 |
| MKB-winstvrijstelling (13,31%) | – € 7.670 |
| Belastbaar inkomen box 1 | € 49.860 |
| Inkomstenbelasting + premies | – € 17.850 |
| Heffingskortingen | + € 5.200 |
| Zorgtoeslag | + € 0 |
| NBI per maand | ± € 3.100 / mnd |
Illustratief. De werkelijke uitkomst hangt af van uw exacte winst, aftrekposten en persoonlijke situatie.
Zzp'er en partneralimentatie
Ook voor partneralimentatie geldt de fiscale winst als grondslag. De verzorgende ex-partner die zzp is, heeft mogelijk onvoldoende draagkracht; de andere partner kan dan aanspraak maken op aanvulling tot het behoeftebedrag.
Verdiencapaciteit
Als een zzp'er bewust minder werkt of inkomsten verschuift, kan de rechter rekening houden met de verdiencapaciteit: het inkomen dat iemand redelijkerwijs zou kunnen verdienen. Dit is een bijzondere bepaling die ook op werknemers van toepassing kan zijn.
Veelgestelde vragen
Hoe wordt het inkomen van een zzp'er bepaald voor alimentatie?
Op basis van de gemiddelde fiscale winst over de afgelopen drie jaar, na zelfstandigenaftrek (€ 2.470) en MKB-winstvrijstelling (13,31%), minus inkomstenbelasting en plus toeslagen.
Kan een zzp'er minder betalen als de omzet daalt?
Alleen als de daling structureel en aantoonbaar is. Bij een tijdelijke dip wordt doorgaans het historisch gemiddelde aangehouden.
Telt de zelfstandigenaftrek mee bij alimentatie?
Ja. De zelfstandigenaftrek (€ 2.470 in 2026) en de MKB-winstvrijstelling (13,31%) worden in mindering gebracht op de fiscale winst voordat het NBI wordt berekend.
Wat als ik zowel zzp als in loondienst ben?
Beide inkomsten worden bij elkaar opgeteld: loon plus fiscale winst uit onderneming, na de respectieve aftrekposten.