Hoe wordt het inkomen van een zzp'er bepaald voor alimentatie?
Voor werknemers is het inkomen relatief eenvoudig vast te stellen via de jaaropgave. Voor zzp'ers is dat complexer: de winst wisselt per jaar. De Trema-normen (de landelijke richtlijnen van de rechtspraak voor alimentatie) gaan doorgaans uit van de gemiddelde fiscale winst over de afgelopen drie jaar. Bij een duidelijke stijgende of dalende lijn kan de rechter daarvan afwijken.
Van die winst gaan af:
- Zelfstandigenaftrek — € 1.200 in 2026 (2025: € 2.470; in 2027 daalt het bedrag naar € 900)
- MKB-winstvrijstelling — 12,7% van de winst na zelfstandigenaftrek
- Inkomstenbelasting en premies box 1 — over de resterende belastbare winst, verminderd met de heffingskortingen
Daar komen bij:
- Toeslagen — zorgtoeslag en kindgebonden budget (als u daar recht op heeft)
Wat overblijft, is het netto besteedbaar inkomen (NBI) van de zzp'er. Dat bedrag gebruikt de draagkrachtberekening.
Wat als de winst sterk wisselt?
Door het driejaarsgemiddelde te gebruiken, worden incidentele uitschieters geneutraliseerd. Maar als uw omzet structureel is gedaald — bijvoorbeeld door ziekte, verlies van een groot contract of een marktverandering — kunt u de rechter verzoeken het alimentatiebedrag aan te passen.
Een tijdelijke dip wordt in de meeste gevallen niet geaccepteerd als reden voor verlaging. De bewijslast ligt bij de alimentatieplichtige.
Zakelijke kosten en alimentatie
Uitsluitend zakelijke kosten die ook fiscaal aftrekbaar zijn, tellen mee. Privé-uitgaven die als zakelijk worden opgevoerd, worden door de rechter buiten beschouwing gelaten. Bij twijfel kan een accountantsverklaring worden gevraagd.
Privé-onttrekkingen en DGA
Bent u directeur-grootaandeelhouder (DGA)? Dan telt niet alleen uw salaris mee, maar ook dividend en opnames in rekening-courant. De rechter kan bovendien beoordelen of uw bv in redelijkheid meer salaris of dividend kan uitkeren. Het gaat om het inkomen dat u feitelijk kunt besteden, niet alleen om het fiscale loon.
| Fiscale winst (gemiddeld 3 jaar) | € 60.000 |
| Zelfstandigenaftrek | – € 1.200 |
| MKB-winstvrijstelling (12,7%) | – € 7.468 |
| Belastbaar inkomen box 1 | € 51.332 |
| Inkomstenbelasting + premies | – € 18.577 |
| Heffingskortingen | + € 7.044 |
| Zorgtoeslag | + € 0 |
| NBI per maand | ± € 3.317 / mnd |
Illustratief. De werkelijke uitkomst hangt af van uw exacte winst, aftrekposten en persoonlijke situatie.
Zzp'er en partneralimentatie
Ook voor partneralimentatie geldt de fiscale winst als grondslag. Is de ex-partner die de zorg voor de kinderen heeft zzp'er met een laag of wisselend inkomen? Dan kan diens eigen inkomen te laag zijn om in de behoefte te voorzien. De andere partner kan dan worden gevraagd het verschil bij te dragen, voor zover zijn of haar draagkracht dat toelaat.
Verdiencapaciteit
Als een zzp'er bewust minder werkt of inkomsten verschuift, kan de rechter rekening houden met de verdiencapaciteit: het inkomen dat iemand redelijkerwijs zou kunnen verdienen. Dit uitgangspunt geldt ook voor werknemers die bewust minder gaan werken.
Veelgestelde vragen
Hoe wordt het inkomen van een zzp'er bepaald voor alimentatie?
Op basis van de gemiddelde fiscale winst over de afgelopen drie jaar, na zelfstandigenaftrek (€ 1.200 in 2026) en MKB-winstvrijstelling (12,7%), minus inkomstenbelasting en plus toeslagen.
Kan een zzp'er minder betalen als de omzet daalt?
Alleen als de daling structureel en aantoonbaar is. Bij een tijdelijke dip wordt doorgaans het historisch gemiddelde aangehouden.
Telt de zelfstandigenaftrek mee bij alimentatie?
Ja. De zelfstandigenaftrek (€ 1.200 in 2026) en de MKB-winstvrijstelling (12,7%) worden in mindering gebracht op de fiscale winst voordat het NBI wordt berekend.
Wat als ik zzp'er ben en ook in loondienst werk?
Beide inkomens worden bij elkaar opgeteld: uw loon plus de fiscale winst uit uw onderneming, elk na de aftrekposten die erbij horen.